IDW

Przed chwilą w telewizji (TVP INFO, czwartek 19 sierpnia, 20:45) Rafał Skąpski stwierdził, że wzrost stawki VAT o jednostkę powoduje spadek czytelnictwa o 1,5 - 1,8 jednostki. Nie powoływał się na konkretne badania, dlatego warto zauważyć, że ekonomiści oraz specjaliści badający czytelnictwo nie znają zależności pomiędzy stawką VAT a poziomem czytelnictwa.

Istnieje zależność pomiędzy ceną książki a chęcią do wydania pieniędzy na książkę. Jeśli książka jest droższa, mam mniejszą ochotę ją kupić. Najczęściej powoduje taki mechanizm spadek sprzedaży. Niektórzy są zmuszeni do zakupu (np. podręczników), w takim razie wzrost ceny nie powoduje spadku sprzedaży w normalnym stopniu. Są to faktycznie skomplikowane i różnorodne sytuacje, które trudno przeliczyć. Niemniej Szwedzi spróbowali w 2002 roku i wyszło im, że zależność pomiędzy ceną a popytem w Szwecji w latach 2002-2004 wynosi mniej więcej 1 do 1 (jeden do jednego). W innych krajach może to być mniej lub więcej. Holendrzy, Duńczycy też próbują, wychodzi im trochę inaczej, ale tu chodzi o ceny i zakupy. Nazywa się to elastyczością popytu.

Nie wiem skąd w wypowiedzi szefa PTWK wzięło się zatem czytelnictwo. Tomasz Brzozowski z nieprzeniknioną miną siedział obok, ale bez słowa. Tak zatem obaj panowie swoim autorytetem - w nierównym stopniu, ale bez wątpienia tak właśnie - podtrzymali nieistniejącą, bo niemożliwą konstrukcję finansowo-społeczną VATowo czytelniczą. Na takie wskaźnikowe zabawy w telewizji lepiej się nie pisać, bo można się wyłożyć na szczegółach.